مذاکرات صلح آستانا: پیروزی سیاست بر گلوله

بدون­شک در طول شش سال گذشته بحران سوریه در رأس مسائل جهانی بوده است و تلاش­های صورت گرفته توسط سازمان­ملل برای برقراری صلح و آرامش در این کشور از سال 2012 نیز تا به حال راه به جایی نبرده است. اما اخیرا و با ایجاد روابط حسنه بین ترکیه، ایران و روسیه، گام­های امیدوارکننده­ای برای پایان بخشیدن به این بحران خونین برداشته شده است. مذاکرات صلح آستانا ماحصل آخرین گفتگوهای بین این سه کشور بود.

اهمیت دیپلماسی

به دنبال سرنگونی جنگنده روسی در مرز ترکیه و سوریه، روابط بین ترکیه و روسیه لحظات دشوار و سختی را طی یک سال گذشته پشت سر گذاشته است. اما پس از تلاش­های فراوان برای از سرگیری روابط عادی، هر دو کشور وارد فرآیند مصالحه سریع شدند که نتیجه آن نیز بهبود قابل­توجه روابط نظامی، اقتصادی و انرژی در طول چند ماه گذشته بود. به طور حتم، مهم­ترین این دستاوردها دیدارهای پنهان و آشکار دوجانیه بین طرف­های ترک و روس برای پایان­دادن به جنگ سوریه بود. ایران نیز با اعلام حمایت کامل از این رایزنی­ها حسن­نیت خود را به منظور استحکام هر چه بیشتر این اتحاد نو و نیز سهیم شدن در این رایزنی ها  نشان داد. این سه کشور در مرحله نخست موفق به تخلیه غیرنظامیانی شدند که در حلب به کمک­های بشردوستانه دسترسی نداشتند. اولین نشست سه جانبه نیز برای حل بحران سوریه در 20 دسامبر 2016 در مسکو برگزار شد. پس از مهر تایید شورای امنیت سازمان ملل متحد بر توافقات صورت گرفته در مذاکرات سه جانبه مسکو یک آتش بس همه جانبه از روز اخر سال 2016 اعلام و هم زمان نیز یک فرآیند سیاسی برای ادامه تلاش­ها شروع شد.گام بعدی ادامه بدون وقفه مذاکرات صلح بود.

وجه تمایز مذاکرات آستانا

مذاکرات صلح آستانا به خودی خود موفقیتی بزرگ بود چرا که برای نخستین بار مخالفان مسلح، دولت سوریه، ایران، روسیه و ترکیه در قالب یک نشست بین­المللی و با هدف بحث پیرامون دستیابی به راه­حلی برای بحران سوریه پای میز مذاکره نشستند. نکته قابل­توجه در این دور از مذاکرات حضور مخالفان مسلح بود و این در صورتی است که قبلا در چنین نشست­هایی فقط مخالفان سیاسی شرکت می­کردند. مهم­تر اینکه عنوانی که برای معرفی این گروه های مسلح در میز مذاکرات استفاده شده بود "جمهوری عربی سوریه" نه عناوین دیگری چون "مخالفان" یا "دولت". این ترکیه بود که با برگزاری نشست­های مختلف در آنکارا گروه­های معارض را متقاعد ساخت که در این دور از مذاکرات شرکت کنند. حتی گروه­هایی هم که در نشست آستانا شرکت نکرده بودند به آتش­بس 31 دسامبر پایبند بودند. هدف نهایی این مذاکرات نیز تثبیت آتش­بس و پیدا کردن راهی برای پایان دادن به این بحران بود. کنار گذاشتن حزب اتحاد دموکراتیک کردستان در این مذاکرات بسیار مهم بود چرا که این حزب با حزب کارگران کردستان در ارتباط است که ترکیه و سازمان ملل آنرا به عنوان یک گروه تروریستی می­شناسند. حضور در مذاکرات به معنی مشروعیت بخشیدن به ادعاهای نادرست این حزب دال بر نماینده جمعیت کردها در این گفتگوها بود. در حقیقت نفوذ اتحاد دموکراتیک کردستان بر کردها فقط از طریق نیروهای نظامی آنهاست.

نظر شرکت­کنندگان در مورد مذاکرات صلح آستانا

مذاکرات صلح آستانا از حمایت سازمان ملل نیز برخوردار بود. استفان دی­میستورا نماینده ویژه سازمان­ملل در امور سوریه از برگزاری این مذاکرات ابراز خرسندی کرد و اظهار داشت: مشابه چنین اتفاقی قبلا نیفتاده بود که نمایندگان گروه­های مسلح و دولت سوریه در نشستی با حضور هیات­های ایرانی، روسی و ترکیه و نیز سازمان­ملل و نماینده آمریکا در قزاقستان بر سر یک میز مذاکره حاضر شوند.

همچنین، بشار جعفری، نماینده دایمی سوریه در سازمان ملل و رییس هیات سوری حاضر در مذاکرات آستانا، در یک کنفرانس خبری در آستانا این دور از مذاکرات را موفقیت­آمیز توصیف کرد: ما اعتقاد داریم که مذاکرات آستانا موفق به تثبیت توقف خصومت­ها برای یک دوره زمانی خاص شد که راه گفتگوهای سوری-سوری هموار می­کند.

نتیجه مذاکرات آستانا

 مذاکرات آستانا با اعلام یک سازوکار سه جانبه برای نظارت بر ادامه آتش­بس پایان یافت که هدف آن تضمین پایبندی همه طرف­ها به آتش­بس سوریه و جلوگیری از نقض آن است. سه کشور تضمین­کننده این آتش­بس "اعتقاد راسخ خود را عدم وجود راه­حل نظامی برای بحران سوریه اعلام و  بر حل آن از طریق یک فرآیند سیاسی تاکید کردند." همچنین، این سه کشور حمایت خود را از گروه­های معارض مسلحی که متمایل به شرکت در دور بعدی مذاکرات ژنو هستند را اعلام و در عین حال خود را ملزم به حفظ تمامیت ارضی و استقلال سوریه به عنوان یک کشور دموکراتیک دانستند. دی­میستورا در بیاناتی اظهار کرد که اکنون زمان پایان دادن به آتش­بس دیگری نیست و در عوض "زمان آن است که جامعه جهانی با تمام قوا وارد میدان شده و از یک فرآیند سیاسی یکپارچه و واحد حمایت کند." الکساندر لاورنتی­اف فرستاده ویژه پوتین و رییس هیات روسی شرکت­کننده در مذاکرات آستانا نیز اعلام کرد که گروه عملیاتی سه جانبه از فوریه به صورت جدی نظارت بر روند آتش­بس در سوریه را از آغاز خواهد کرد.

آینده سوریه

احیای سوریه پس از یک جنگ طولانی مدت داخلی مرحله­ای مهم از حیات خاورمیانه است. هرگونه تصمیم­گیری در مورد آینده بشار اسد باید از طریق انتخابات دموکراتیک و نیز خود شهروندان سوریه اتخاذ شود. بنابراین، عاقلانه است که نوعی دولت تکنوکرات انتقالی شکل گیرد که هیچ­کس یا هیچ­گونه دیدگاه خاص را سرکوب نکند. این دولت باید لیبرال بوده و پذیرای همه فرق اسلامی، مسیحی، یهودی و حتی لا مذهب ها باشد. سوریه جدید باید از هرگونه تفنگ و بمب خالی شود و آینده آن نیز به دست مردم سوریه سپرده شود.

چگونگی دستیابی به صلح در منطقه

اینکه تصور شود توافق پایدار برای برقراری صلح در سوریه یک شبه امکان­پذیر است تصوری کاملا نابجا است. برای نمونه، پس از جنگ کره و بدون اینکه هیچ سند رسمی امضا شود، یک توافق پایدار پس از دو سال و بعد از آتش­بس جنگ جهانی اول امضا شد. ماه­ها طول کشید که معاهده صلح دیتون به جنگ بوسنی خاتمه داد. با این وجود، سه کشور ترکیه، ایران و روسیه تمام تلاش خود را بکار بسته­اند تا به این مرحله رسیده­اند و در طول این مدت زمان کوتاه به نتایج مهمی نیز دست یافته­اند. در حالی که برخی سیاست مداران و رسانه ها با هدف کارشکنی و سست کردن اراده این سه کشور در صدد بی ثمر جلوه دادن این مذاکرات هستند، تهران، آنکارا و مسکو همچنان مصمم به پایان دادن خونریزی در منطقه هستند و فریب این بازی­ها را نخواهند خورد و نشان داده­اند که برای رسیدن به هدف خود مصمم هستند. مذاکرات صلح سوریه سنگ آزمونی برای همه بازیگران درگیر در این فرایند خواهد بود و هرگز نباید تا به ثمر نشستن اراده خود تسلیم شوند. با این عزم جدی، ترکیه به­همراه روسیه و ایران به اندازه کافی قدرت این را دارند تا در کشورهای دیگر همچون عراق و یمن نیز صلح برقرار کنند.

http://www.thejakartapost.com/news/2017/02/03/astana-peace-talks-diplomacy-wins-over-military-once-again.html

2017-03-10 15:47:19

درباره این سایت | صفحه اصلی (homepage) خود را بسازید | به بخش دلخواه اضافه شود | RSS Feed
به شرط ذکر نام این سایت، تمام مطالب قابل کپی، چاپ و توزیع است.
(c) All publication rights of the personal photos of Mr. Adnan Oktar that are present in our website and in all other Harun Yahya works belong to Global Publication Ltd. Co. They cannot be used or published without prior consent even if used partially.
© 1994 Harun Yahya. www.harunyahya.com
page_top